Öz

Türkiye ekonomisi açısından neoliberal küreselleşme sürecinin ortaya çıkardığı politik ekonomi temelli değişimler, sanayi ile hizmet sektörleri arasındaki bağlantıların önemini artırmıştır. Ticari liberalizasyon ve finanslaşma süreci, yatırımlar ve dış ticaretin kapsamını farklılaştırmış, sektörel dinamiklerin gelişimine etki etmiştir. Bunun sonucu olarak, Türkiye ekonomisinin son 30 yılında ortaya çıkan yapısal değişim biçimlerine, sanayileşme (sanayisizleşme) ile birlikte hizmetleşme eğilimleri eşlik etmiş, işgücünün özellikle tarımdan hizmetlere doğru kaydığı sosyo-ekonomik değişimler belirginlik kazanmıştır. Çalışma bu olguları temel almakta, yapısal ayrıştırma yöntemlerini kullanarak Türkiye’de, büyüme, sektörel üretkenlik, istihdam bağlantılarını analiz etmeyi hedeflemektedir. Bununla birlikte imalat-hizmet sektörleri arasındaki bağlantıların kapsamına odaklanılması yolu ile hizmetleşme sürecinin büyüme açısından itici bir nitelik taşıyıp taşımadığı ve de sektörel dinamikler açısından ne tür sapmalara yol açtığı yanıtlanmaya çalışılmaktadır. Esas olarak 1990-2018 arası dönemi kapsayan çalışmada, on iki alt sektöre ilişkin katma değer ve istihdam verilerini içeren GGDC/UNU-Wider ekonomik dönüşüm ile OECD STAN Girdi-Çıktı veri tabanları temel alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yapısal değişim, Türkiye’de yapısal değişim, Yapısal ayrıştırma analizi, Sektörel bağlantılar

JEL Kodları: O10, O47, O5, C67, L60, L80

Structural Change, Servitisation Tendencies and Sectoral Linkages in the Turkish Economy

Abstract

For the Turkish economy, the political economy-based changes brought about by the neoliberal globalization process have increased the importance of the linkages between the industry and service sector. The process of trade liberalization and financialization has differentiated the context of investments and foreign trade and influenced the development of sectoral dynamics. As a result, the patterns of structural change that have emerged in the last 30 years of the Turkish economy have been accompanied by industrialization (de-industrialization) and servitization tendencies, and socio-economic changes, especially the shift of the labor force from agriculture to services, have become evident. This study is based on these phenomena and aims to analyze the growth, sectoral productivity, and employment linkages in Türkiye using structural decomposition methods. In addition, by focusing on the dimensions of the linkages between the manufacturing and services sectors, the article tries to investigate whether the process of servitisation is a driving force for growth and what kind of distortions it leads to in terms of sectoral dynamics. The GGDC/UNU-Wider economic transformation database (which contains value-added and employment data for twelve subsectors) to cover the period from 1990 to 2018 and the OECD STAN Input-Output databases are used.

Keywords: Structural change, Structural change in Türkiye, Structural decomposition analysis, Sectoral linkages

JEL Codes: O10,O47,O5, C67, L60, L80

Satın Al Açık Erişim